alt='Tế bào kupffer và các bệnh lý về gan'
Tế bào kupffer và các bệnh lý về gan Tế bào kupffer và các bệnh lý về gan

Tế bào kupffer và các bệnh lý về gan

Tế bào Kupffer lâu nay chỉ được biết đến như một đại thực bào thường trú ở gan, tiếp xúc với các vi khuẩn, độc tố, tạo phản ứng miễn dịch. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng đã công bố phát hiện mới về vai trò của tế bào này trong việc gây nên các bệnh lý nguy hiểm ở gan. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn về tác hại mà tế bào này gây nên.

TẾ BÀO KUPFFER LÀ GÌ?

Đây là đại thực bào, thường cư trú ở gan, đây chính là tế bào đầu tiên ở gan tiếp xúc với các vi khuẩn, độc tố; từ đó sẽ hình thành những phản ứng miễn dịch, đồng thời có nhiệm vụ loại bỏ tế bào gan chết.

Tế bào này sẽ bị kích hoạt quá mức khi tiếp xúc với các yếu tố gây hại từ những thực phẩm nhiễm độc, rượu bia, thuốc điều trị, virus, vi khuẩn, ...từ đó sẽ phóng thích các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β… làm tổn thương tế bào gan, khiến gan bị hủy hoại và bị mắc các loại bệnh lý.

TẾ BÀO KUPFFER VÀ CÁC CƠ CHẾ SINH BỆNH Ở GAN

Hầu như các bệnh lý liên qua đến gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan, tăng men gan, xơ gan hay ung thư gan đều bắt nguồn từ sự hoạt động quá mức của đại thực bào này.

HÌnh ảnh tế bào Kupffer

HÌnh ảnh tế bào Kupffer

Gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo trong gan vượt quá 5% trọng lượng gan. 25% trường hợp gan nhiễm mỡ có thể diễn tiến thành viêm gan, xơ gan, ung thư gan.

Gan nhiễm mỡ có 2 nhóm bệnh:

  • Gan nhiễm mỡ do rượu bia: chất cồn trong rượu bia có 2 tác động gây hại

Khiến đại thực bào làm gián đoạn quá trình oxy hóa acid béo, làm tăng tích lũy và giảm ly giải chất béo, gây mỡ hóa tế bào gan.

Thúc đẩy chuyển dịch các độc tố, vi khuẩn từ ruột vào gan, khiến những người nghiện rượu bia dễ bị nhiễm độc. Các độc tố này bị kích hoạt quá mức sản xuất các chất gây viêm, gây hoại tử tế bào gan.

  • Gan nhiễm mỡ không do rượu bia: thường khởi phát từ hội chứng rối loạn chuyển hóa (như béo phì, tiểu đường, đề kháng insulin, tăng lipid máu,…) hoặc do lối sống không khoa học (chế độ ăn nhiều dầu mỡ, uống nhiều nước ngọt, lười vận động…) dẫn đến ứ đọng nhiều chất béo và glycogen ở gan. Khi đó, đại thực bào bị kích hoạt quá mức để phản ứng với tình trạng này khiến gan bị tổn thương, bị mỡ hóa.

Bệnh nhân mắc gan nhiễm mỡ hầu như đều không có triệu chứng. Khi bệnh đã xuất hiện triệu chứng thì có thể đã tiến triển sang giai đoạn nặng.

Viêm gan

Viêm gan là tình trạng tổn thương gan, đặc trưng bởi sự hiện diện của các tế bào viêm.

Có 2 dạng là viêm gan cấp tính và viêm gan mãn tính. Trong đó, kéo dài tình trạng viêm trên 6 tháng thì được gọi là viêm gan mãn tính. Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm, bệnh chỉ thể hiện ra ngoài khi đã sang giai đoạn mãn tính. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể chuyển sang xơ gan và ung thư gan.

Có 3 yếu tố chính gây viêm gan:

  • Do nhiễm khuẩn: virus (như virus viêm gan A, B, C, D, E, G, CMV, EBV); ký sinh trùng (ký sinh trùng sốt rét,...)
  • Do độc chất: rượu bia, thực phẩm nhiễm độc, thuốc (thuốc điều trị lao, thuốc giảm đau kháng viêm,…), kim loại nặng, aflatoxins,…
  • Do tự miễn: hệ miễn dịch tấn công và hủy hoại tế bào gan.

Các thành phần độc hại như rượu, hóa chất, các virus tác động đến đại thực bào, kích thích sản xuất các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β,… Điều này dẫn đến hủy hoại tế bào gan và suy giảm chức năng gan.

Các triệu chứng của viêm gan (thường không rõ ràng ở giai đoạn sớm, dễ gây nhầm lẫn với các tình trạng bệnh lý khác.)

Tế bào kupffer và các bệnh lý ở gan

Nếu xuất hiện các triệu chứng viêm gan trên hoặc là người thường xuyên dùng bia rượu, tiếp xúc với môi trường ô nhiễm: thuốc lá, bụi bẩn, thực phẩm không đảm bảo an toàn,  vệ sinh… Hãy tích cực bảo vệ gan mỗi ngày vì gan là nội tạng đơn lớn nhất trong cơ thể, đảm nhiệm hơn 500 vai trò khác nhau, một khi gan bị xơ hóa, ung thư thì không thể thay thế bằng gan nhân tạo hoặc phục hồi được.

Tại Việt Nam, tỷ lệ Viêm gan thuộc hàng cao nhất thế giới: Viêm gan siêu vi B chiếm khoảng 20% dân số.

Tăng men gan

Gan có rất nhiều loại men (enzyme) khác nhau để xúc tác các phản ứng chuyển hóa, khi tế bào gan bị hủy hoại quá mức sẽ phóng thích các men này vào máu gây TĂNG MEN GAN.

Kết quả xét nghiệm tăng men gan trong máu là dấu hiệu cho biết gan đang bị viêm và hoại tử tế bào gan (ALT, AST) cũng như bất thường về bài tiết mật ở gan (GGT, ALP).

Xơ gan

Đây là tình trạng gan đã bị tổn thương trên diện rộng và không thể phục hồi, đặc trưng là sự xơ hóa và hoại tử tế bào gan, trên gan sẽ hình thành những nốt bất thường.

Dưới các tác nhân gây hại như virus viêm gan, rượu bia, nhiễm độc (thực phẩm, thuốc…) tấn công liên tiếp trong thời gian dài làm tế bào Kupffer hoạt động quá mức, sản sinh nhiều chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β ….

Trong đó, đặc biệt là TGF-β, yếu tố kích hoạt tế bào hình sao sản sinh mô sợi. Các chất xơ tạo ra ngày càng nhiều gây tổn thương và làm chết tế bào gan, thay đổi hoàn toàn cấu trúc của gan, hình thành các mô sẹo, các nốt gan bất thường, làm cho gan chai cứng dần, không có khả năng phục hồi.

Ung thư gan

Ung thư gan là loại ung thư phổ biến trên thế giới, có tỉ lệ tử vong đứng hàng thứ 2 trong các bệnh ung thư.

Ung thư gan gồm: ung thư nguyên phát (khối u xuất hiện tại gan) và ung thư thứ phát (khối u xuất phát từ những cơ quan khác rồi di chuyển đến gan).

Ung thư biểu mô tế bào gan (hay còn gọi là carcinom tế bào gan - HCC) là ung thư gan nguyên phát thường gặp nhất.  HCC trên nền xơ gan chiếm tỉ lệ 80% trường hợp. Do vậy, xơ gan được xem là yếu tố gây ung thư gan.

Theo thời gian các thành phần độc hại, bia rượu, virus và các nguyên nhân gây bệnh tác đông vào các tế bào gan. Khi các tế bào gan bị hủy hoại hàng loạt sẽ phóng thích các yếu tố kích hoạt tế bào tiết ra các Leucotrien, Interleukin, TNF-α, TGF-ß… chất làm tăng tình trạng chết tự nhiên của các tế bào gan, đồng thời kích hoạt tăng sinh tế bào gan mới. Khi tế bào gan chết hàng loạt sẽ đẩy cao nguy cơ đột biến tự phát dẫn đến ung thư gan.

Ung thư gan có tỉ lệ tử vong cao 50% - 70% trong 5 năm.

Trên đây là những tìm hiểu về tế bào kupffer cũng như bệnh lý mà đại thực bào này có thể gây nên. Mong rằng bài viết đã đem lại những thông tin bổ ích cho bạn đọc. Mọi thắc mắc xin liên hệ về tổng đài tư vấn của Phòng khám đa khoa Kim Mã theo số điện thoại 02437 181 999 để được giải đáp.

Tags : viêm gan B